.jpg)
.jpg)
-1.jpg)
.jpg)
Sowia Góra
Sołtys:
Magdalena Suzańska-Biesiadka
Sowia Góra 2
64-400 Międzychód
Sowia Góra*
Śródleśna, letniskowa wieś sołecka z leśniczówką, położona 12 km na pn. od Międzychodu przy drodze do Drezdenka, na północnym skraju gminy. Do 1793 r. była to wieś graniczna w Wielkopolsce. Na mocy traktatu wersalskiego od 1920 r. ponownie na rubieży Polski. We wsi znajdował się polski posterunek celny. Śladem granicy polsko-niemieckiej jest obecna granica gminy.
Nazwa wsi ma charakter topograficzny i niewątpliwie nawiązuje do ciągnącego się na pd. od Sowiej Góry pasma wysokich wydm. Ich kulminację stanowi Wielka Sowa, niemiecka nazwa Hoher Eulen Berg. Niewątpliwie ta właśnie góra dała nazwę wsi, zapisaną w akcie z 1702 r. jako Sowia Góra Olędry. W 1778 r. odnotowane zostały Olendry Ajlenbergskie. Później już słowo olędry opuszczano (w 1846 r. – Sowia góra). Niemiecka nazwa jest dosłowną kalką językową.
Olędry założono na obszarze należącym do Unruhów i wchodziły w skład dóbr międzychodzkich. Najstarszy znany przywilej osadniczy wsi pochodzi z 16.02.1702 r. Z tą datą na ogół wiąże się założenie wsi. Wieś powstała prawdopodobnie w miejsce lub na gruntach zaginionej wsi Nowa Wieś. Miejscowość leży przy drodze kraj. nr 160 z Suchania przez Drezdenko i Miedzychód do Miedzichowa. W końcu XIX w. biegła tędy poczta osobowa z Międzychodu do Drezdenka. W końcu XIX w. poczta znajdowała się w Grotowie (pow. strzelecki).
Niewielka osada, otoczona lasami Puszczy Noteckiej, ma charakterystyczną dla wsi olęderskich zabudowę rozproszoną. W końcu XIX w. do Sowiej Góry należało 108 ha ziemi, w tym 48 ha gruntów ornych, 15 ha łąk i 26 ha lasu. W 1908 r. – 103,6 ha. W 1905 r. spisano tu 29 indywidualnych gospodarstw domowych. Osada zamieszkała jest głównie przez pracowników leśnych. Od 1945 r. znacznie się wyludniła, wiele gospodarstw wykupionych zostało na cele rekreacyjne.
W 1702 r. powstało tu 12 dymów, w 1837 r. było ich już 15 (z leśniczówką), w 1885 r. – 21 domów (z leśniczówką), w 1905 r. – 21; w 1945 r. zniszczonych zostało 5 budynków. W 1982 r. – 8 zabudowań. W 1837 r. doliczono się 109 dusz, w 1885 r. – 130 mieszkańców, w 1905 r. – 135, obecnie już znacznie mniej: w 1970 r.– 30 mieszańców, w 1978 r. – 61, ale w 1988 r. – tylko 24, w 2003 r. – 26. Do 1920 r. wieś miała charakter wybitnie protestancki. W 1885 r. mieszkało tu tylko 2 katolików, w 1905 r. nie było już ani jednego. Synod leszczyński kościoła protestanckiego 12.06.1777 r. potwierdził przynależność osady do gminy protestanckiej w Międzychodzie. Również w strukturze kościoła katolickiego był to obszar parafii św. Jana Chrzciciela w Międzychodzie. Od 1974 r. jest to parafia Niepokalanego Serca NMP w Międzychodzie. Osada nie miała własnego kościoła. Od 4.05.1890 r. nabożeństwa odprawiano w ewangelickiej szkole, którą założono ok. 1760 r. W końcu XIX w. uczyły się tu również dzieci katolickie.
Leśniczówka wspomniana została już w 1846 r. [Sowia góra p.l.]. Obecnie znajduje się na pd. krańcu wsi, przy drodze Drezdenko - M-d. W pobliżu leśniczówki rośnie pomnikowa sosna o obw. 220 cm.
*opracowane na podstawie: "Monografia Międzychodu" Jerzy Zysnarski, lipiec 2005
